بازجویی های پلیسی

بازجویی عبارت از هنر فن طرح یک رشته سؤالات ماهرانه وقانونی از متهم یا مظنون به ارتکاب جرم، به منظور اخذ اطلاعات صحیح در باره حادثه کیفری می باشد. معمولا در بازجویی چهار هدف مشخص ملاک عمل قرار می گیرد که به ترتیب عبارتند از

١- اخذ اعتراف ٢- شناسایی مجرم ٣- رفع مظنونیت یا اثبات بی گناهی ۴- دستیابی به حقایق با ارزش بازجویی .

بازجویی در مراحل مختلف دادرسی صورت می پذیرد: ١- بازجویی در مرحله کشف جرم ٢- بازجویی در مرحله تحقیق ٣- بازجویی در مرحله دادرسی .

بازجویی در مرحله کشف جرم که به آن بازجویی پلیسی اطلاق می شود، توسط ضابطین دادگستری صورت می گیرد. مستفاد از ماده ١٨ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری، ضابطین دادگستری می توانند به منظور کشف جرم و جمع آوری دلایل مربوط به وقوع آن، از متهمان یا سایر افراد مرتبط بازجویی مقدماتی انجام دهند. شایان ذکر است بازجویی پلیسی از زمان دستگیری به مدت ٢۴ ساعت است و در صورت دخالت مقام قضایی ، حق آن ها در بازجویی سلب و مکلف به انجام دستورات قضایی می شوند.

آگاهی متهمان از حقوق دفاعی خود به هنگام دستگیری و به عنوان حقوق طبیعی و فطری و همچنین رعایت آن ها از جانب ضابطان و مقامات قضایی ، تا حد زیادی تضمین کننده حقوق شهروندان است . مهمترین حقوقی که می توان برای اشخاص دستگیر شده توسط ضابطان از ابتدای دستگیری تا پایان فرایند بازجویی برشمرد، عبارتند از:

–  تفهیم موضوع اتهام به همراه دلایل آن به گونه ای صریح و روشن به متهم

–  حق سکوت متهم (مصونیت از خود اتهامی )

–  تکلیف پلیس به اعلام حق سکوت متهم به صورت واضح

–  حق داشتن وکیل در مراحل بازجویی

–  حق متهم در آگاه ساختن خانواده یا شخص مورد علاقه اش در خصوص دستگیری خود( به جز موارد استثنایی مطابق شرایط قانونی )

–  لزوم رعایت مدت بازجویی و خودداری از طولانی نمودن ساعات آن

–  خودداری از سؤالات تلقینی و منحرف کننده و خارج از موضوع اتهام

–  پرهیز از اجبار و اکراه متهم در امر بازجویی

–  تنظیم دقیق و بدون تحریف اظهارات متهم