فواید نمایه

همان فهرست راهنماست و فواید مؤثری در کار تحقیقات مختلف دارد. اخیراً بیشتر تدوین کنندگان آثار مختلف، همه  عنوانها و اسامی اشخاص و مکانها و موضوعهایی را که در متن آن آثار اشاره شده است تحت این نام (نمایه) درج میکنند و از این طریق نیز اطلاعاتی را به حافظه  سازند. به هر شکل هر کسی که بخواهد بداند در موضوع مورد نظرش چه اثری در چه زمانی و توسط چه نویسنده ای، نوشته شده یا ترجمه شده یا تصحیح شده باید به فهرستها و کتابشناسیها مراجعه کند که این نوع مرجع، نشانیهای جامعی است که به طور طبقه بندی شده، پژوهشگر را به دانستنیهای بشری مندرج در کتابها و مجله ها، راهنمایی میکند.

هر فهرست یا کتابشناسی اعم از عمومی و اختصاصی، یا ملی است تا پیش از اختراع صنعت چاپ، معلومات و دانش های صاحبان قلم و اندیشه به صورت دستنوشته فراهم می گشت ولذا خصوصیات و مشخصات مجموعه  آثاری که به صورت دستخط تألیف یافته، در فهرستهای مخصوصی آثار خطی، معرفی شده است. مثل فهرست نسخه های خطی کتابخانه  مرکزی دانشگاه تهران که شامل مشخصات شانزده هزار نسخه کتاب خطی است یا فهرست نسخه های خطی کتابخانه  آستان قدس رضوی، یا فهرست نسخه های خطی کتابخانه  بانکی پور در هند، موزه  بریتانیا در انگلستان، موزه لووور در فرانسه و جز آن. پس از اختراع صنعت چاپ که امکان چاپ کتاب فراهم شد و نسخ زیادی از آن در اختیار اهل علم قرار گرفت، نیاز به تهیه کتابشناسی بیشتر احساس شد و نسخه شناسان و کتابشناسان در صدد برآمدند که فهرستی از آثار انتشار یافته را از ابتدای صنعت چاپ تا دوره ای از تاریخ و یا تا زمان چاپ، به صورت موضوعی و الفبایی تدوین سازند.