اگر نویسنده در مورد استنباط روابط بین حقایق مشاهده شده دچار تردید است و نمیتواند به خوبی حقایق کسب شده را با استدلال های قوی و قابل قبول توضیح دهد، لازم است با افراد باتجربه در این مورد مشاوره کند. علاوه بر مشکل درک روابط بین حقایق مشاهده شده توسط محقق، باید به این نکته نیز توجه نمود که اگر محقق نتواند روابط بین حقایق مشاهده شده را به خوبی بنویسد و تا حد امکان واضح بیان کند، برای خود مشکل ایجاد خواهد کرد. داستان زیر این مطب را که هدفاولیه بحث نشان دادن روابط بین حقایق مشاهده شده است، بهتر نشان میدهد.

روزی یک معلم علوم آزمایش ساده ای را برای نشان دادن خطر نوشیدن الکل به دانش اموزان کلاس خود طراحی کرد. او دو شیشه را انتخاب و یکی را از آب و دیگری را از جین (نوعی مشروب الکلی قوی حاصل از تخمیر جو سیاه) پر نمود. سپس در جلوی چشم بچه ها در هر کدام از شیشه ها یک کرم خاکی انداخت. کرم در آب با نشاط شنا کرد و در الکل از بین رفت. معلم از دانش آموزان خود پرسید: «این آزمایش چه چیزی را ثابت می کند؟» دانش آموزی از ردیف عقب جواب داد: «آن ثابت میکند که اگر شما جین بنوشید شما کرم نخواهید داشت.»!

در نشان دادن روابط :J حقایق مشاهده شده، نویسنده لازم نیست حتماً به نتیجه گیریهای بسیار بزرگی دست یابد. به ندرت وی قادر خواهد بود همه حقیقت را روشن سازد، بیشتر اوقات، بهترین کاری که وی میتواند انجام دهد این است که به وسیله دادههای خود به استدلال محکمی برسد و نقطه ای در ناحیهای از حقیقت را روشن سازد. اگر محقق تلاش کند با تصویر بزرگتری از آنچه دادههای وی نشان میدهد نتیجه گیری شدیداً در اشتباه است. بنابراین محقق باید این .قسمت را با دقت بنویسد تا بتواند قابل فهم بوده و مفید واقع شود در این بخش، اعداد و نتایج ارائه شده در قسمت نتایج با استفاده از توجیهات علمی موجود و دانش علم موضوعی تفسیر می شوند و در نهایت نکات مهم مطالب در بخش نتیجه گیری ” میآورند. بخش بحث با بخش نتایج متفاوت است، نویسنده در این قسمت باید به سؤالاتی مانند اینکه نتایج کار تحقیقی انجام شده به چه معنایی است و تعبیر و تفسیر آنها چیست، پاسخ گوید.