نوشته های انتقادی و اخلاقی

نوع دیگر نوشتههای هرزبانی ، نوشته های انتقادی و اخلاقی آن زبان است که باعث پیشبرد وضع علمی و اخلاقی ملتی میشود که بآن زبان تکلم میکنند و میخوانند و می نویسند ( یا کسانی که بوسیلهٔ خواندن ترجمهٔ آن آثار از مفاهیم آنها آگاهی هی یابند)

مقصود از «نقد» یا « انتقاد» آن نیست که انگشت روی بدیهای اثری بگذاریم یا بدیهای اخلاقی جامعه ای را بر شماریم، بلکه مقصود از آن نمایاندن جنبه های خوب و بد و مقایسهٔ میان آنهاست . این واضح است که در میان جامعه های مختلف و اثرهای هنری و علمی اشخاص گوناگون ضعفهایی وجود دارد، اما بینندهٔ بی غرض و خوانندهٔ بی طرف نباید تنها آن ضعفها را ببیند و آنها را بزرد کند و بمردم بنمایاند. بلکه در جوار همین ضعفها باید محشنات را نیز بازگو کند که باعث دلسردی جامعه یا شخص هنرمندی نشود .

متأسفانه نوشتههای انتقادی ما غالباً از روی غرضهائی است که یا بسوی مثبت یا بطرف منفی کشانده میشود. یعنی منقد یا منتقد اگر با صاحب اثر دوست باشد اثر او را خالی از نقص جلوه میدهد و اگر دشمن باشد برای آن نقائص زیادی بر میشمارد .

در صورتی که خوانندهٔ بی طرف می خواهد اثر را بخواند و به صاحب اثر اعتنایی ندارد . اما نوشته های انتقادی اجتماعی از نوع نوشته های خوب هر روزگاریست . زیرا که هر یاث از نوشته های انتقادی اجتماعی اگر بتواند ذژهای تأثیر هم در وضع روحی مردم بگذارد، زهی سعادت و کامیابی . و ملتی که بواسطه های مختلف نتواندازسرچشمهٔ نوشتههای انتقادی ، آب زندگی اخلاقی بنوشد رو به اضمحلال و نیستی اخلاقی میرود. و چه خیانت کارند آنان که نمیگذارند این نوشته ها در میان اجتماع خودشان زیادشود و بنویسندگان آنها پرو بال نمی دهند و آنها را تقویت نمی کنند. م. نوشتههای اخلاقی را از این نظر با این دسته از نوشته ها توأم آوردیم که بنیانگذاری اخلاقی صحیح بر روی ویرانه های کوبیده شده بوسیلهٔ انتقاد باید بنا گردد وکسانیکه به نیروی نوشته های انتقادیو خویش وضع اجتماعی را بررسی میکنند و

و موارد ضعف آنرا می نمایانند و با کوبندگی و استحکام رأی متین خویش آنها را پست و ناچیز جلوه هیدهند ، میتوانند بر ویرانههائی که خود ساخته اند ، بنای رفیع کاخ اخلاق را بنیان نهند. و از این نظر است که میگویند منتقدین هر اجتماعی، مباشران اخلاق و حیثیت انسانی هستند .

و باز هم از این جهت است که خوانندگان هر مقالهٔ انتقادی ، از نویسندهٔ آن انتظار دارند که پس از کوبیدن ضعفها و نابسامانیها، برای آنها ارائه طریق کند و راه | پیشرفت و تعالی اخلاقی و گریز از آن ضعفها را به آنها نشان دهد . و ما نیز از این جهات بود که نوشته های اخلاقی و انتقادی را دریافت مبحث قراردادیم . این اث دو نوشتهٔ انتقادی ، یکی انتقاد اجتماعی و دیگری انتقاد از یک اثر را، برای نمونه در این کتاب درج میکنیم