نوشته های توصیفی یاوصفی

گاهی نویسنده منظره ای را که به چشم دیده است نه تنها تشریح می کند بلکه زیبائی ها و یا زشتی های آن را بصورت دلپسند جلوه می دهد و در چشم دلخواننده می آراید، و گاه حالات روحی حیوان یا شخصی را بطوری با قلم توانای خویش ترسیم می کند که خواننده خود را با احساس قهرمان داستان شریات می داند . این نوع نوشته ها قدرت نویسندگی، بیشتری می خواهد و هرگاه ما بتوانیم جوانان خود را در نوشته های تشریحی تقویت کنیم و به مرز تکامل برسانیم ، آنگاه میتوان آنها را با این نوع نوشته ها آشنا کرد . و راه و رسم نوشتن این گونه از انشا ها را به آنها یاد داد . آنچه در این گونه نوشته ها مورد توجه است این است که شخص علاوه بر مشاهده و تشریح آن باید مقدار زیادی نیز از خود مایه بگذارد ۹ اگر نوشته را به عکس تشبیه کنیم باید نوشته های تشریحی را به عکس بدون دستکاری (== روتوش ) و نوشتهٔ توصیفی را به عکس دستکاری شده تشبیه کرد و میدانیم که زیبائی این نوع عکسها بیشتر مربوط است به کار دستکاری کننده ، نه اصل عکس . هنری که عکاس در بهتر جلوه دادن عکس بکار می برد، نقاشی است و هنری که نویسنده ای در نوشته ای وصفی بکار میبرد تخیل است بنا بر این نوشتهٔ وصفی را باید مخلوطی از حقیقت و تخیل دانست که قدرت نویسنده آنها را باهم آمیخته است و بصورت دلپذیر در آورده است . گاهی آنقدر نوشته های تشریحی و وصفی بهم نزدیابت می شوند و یا پا بداخل مرز یکدیگر می گذارند که انفکاله آنها از یکدیگر امکان پذیر نیست و یا لااقل مشکل است و نمیتوان توقع داشت که نوشته ای سراسرش توصیفی باشد،

بلکه برای پیوند دادن توصیفات کمی هم دست به دامن تشریح عینی یا ذهنی باید شد . از این نظر است که در نمونه هائی که از نوشتهٔ توصیفی ارائه می شود ، می بینیم که سرتاسر آنها را نمی توان جزو این دسته از نوشته ها بحساب آورد. در ادبیات کلاسیک زبان فارسی ، نشر توصیفی بسیار آبادله است، زیرا اولاشر نسبت به شعر در ایران کمتر است ، ثانیاً نثر هائی هم که هست بیشتر چون جنبهٔ تاریخی دارد، از واقعیات زندگی سخن میگوید و از جنگ و ستیزها و چپاولها و غارتها، از شکست ها و پیروزیها، و کمتر به جنبهٔ وصفی می پردازد. اما در شعر فارسی آنقدر پرده های بدیع رنگارنگ و صفرا ملاحظه می کنید که از اینهمه زیبائی به اعجاب و شگفتی دچار می شوید . ولی متأسفانه ما بخاطر هدفی که از نوشتن این کتابداریم نمی توانیم آنها را برای نمونه در اینجا نقل کنیم . و چند نمونه از نثر معاصر در این زمینه نقل می کنیم .